Voedingssupplementen: wondermiddeltjes of niet?

Het is langer donker, de temperaturen nemen een duik en je voelt je slapper dan tijdens die lange, mooie zomer. Hoog tijd voor een voedingssupplement om je weerstand te verhogen… Of toch niet? We vragen het aan Michaël Sels, diensthoofd van de afdeling Diëtiek aan het Universitair Ziekenhuis Antwerpen (UZA).
Voedingssupplementen: wondermiddeltjes of niet?

Je vindt ze in de apotheek zonder voorschrift, in de supermarkt en op het internet: multivitamines, mineralen, kruiden en antioxidanten. Maar hebben we al die voedingssupplementen wel nodig? Michaël Sels: ‘Er bestaat geen wetenschappelijk bewijs dat supplementen helpen als je je wat slapjes voelt tijdens de lange winterdagen. Wie gevarieerd eet, hoeft zich absoluut geen zorgen te maken over mogelijke tekorten aan bepaalde voedingsstoffen.’ De Hoge Gezondheidsraad lanceerde eind vorig jaar nog enkele nieuwe voedingsaanbevelingen aangepast aan de huidige wetenschappelijke kennis.  

Focus op je volledige eetpatroon

Ook mensen met een onevenwichtig eetpatroon grijpen best niet naar voedingssupplementen. Michaël Sels: ‘Je kunt ongezond eten niet zomaar compenseren door voedingssupplementen te slikken. Voeding is meer dan die bepaalde stoffen. Binnen het huidige voedingsonderzoek kijken we niet naar voedingsstoffen, maar naar het volledige eetpatroon. We onderzoeken zo bijvoorbeeld ook het effect van mediterrane voeding op de gezondheid.'

Als je evenwichtig eet heb je absoluut geen extra vitamines nodig. Overweeg je het toch, vraag dan advies aan je arts, apotheker of diëtist.
Michaël Sels, diensthoofd afdeling Diëtiek UZA

Michaël Sels' boodschap is dus duidelijk: 'Wil je gezond leven, dan focus je dus beter niet op één enkel voedingsstofje, maar op je voeding in het algemeen. Dat kan bijvoorbeeld door samen met een voedingsdeskundige te bekijken welke veranderingen je kunt aanbrengen in je algemene voedingspatroon. Dat is een meer duurzame oplossing dan snel een paar supplementen te nemen.’

Placebo’s, goede voornemens en marketing

Voedingssupplementen hebben dus geen weinig tot geen nut, maar toch grijpen mensen ernaar en voelen ze zich er ook goed bij. Hoe komt dat? Michaël Sels: “Dat heeft voor een stuk te maken met het placebo-effect. Mensen geloven in de positieve invloed van die middelen en automatisch gaan ze zich al beter voelen. En supplementen hebben vaak ook een onrechtstreeks effect: wie supplementen neemt, zal misschien ook gezonder gaan eten en meer bewegen. Denk maar aan de vele goede voornemens rond Nieuwjaar. Ook dat heeft een positieve impact op de gezondheid.’

Je kunt ongezond eten niet zomaar compenseren met voedingssupplementen. Gezonde voeding is meer dan die bepaalde stoffen.
Michaël Sels, diensthoofd afdeling Diëtiek UZA

En dan is er nog de misleidende reclame die aanzet tot het kopen van bepaalde producten. Michaël Sels: ‘Er bestaan wettelijke regels rond die reclames, maar fabrikanten gebruiken gewiekste marketingtechnieken. Sommige producten zijn bijvoorbeeld verrijkt met bepaalde voedingsstoffen om consumenten te verleiden. Maar een pak suikerrijke ontbijtgranen is natuurlijk niet gezonder omdat er extra ijzer of een bepaalde vitamine aan toegevoegd is.’

Vraag eerst medisch advies

Michaël Sels heeft één goede raad voor wie overweegt om voedingssupplementen te nemen. Ga eerst langs bij je huisarts, apotheker of diëtist voor deskundig advies op maat. Alleen zo kun je je eetpatroon in z’n geheel aanpakken.

Lees het volledige dossier in ons driemaandelijks magazine Profiel, in je brievenbus in de maand januari, of digitaal op onze website.

Graag meer tips over gezonde voeding? Download dan hier ons e-book 'Gezond eten'.

Lees ook

14 oktober 2019

5 vuistregels voor een gezonde evenwichtige voeding

Ongeveer de helft van de Belgen kampt met overgewicht. Naast voldoende lichaamsbeweging is een gezonde, evenwichtige voeding essentieel om extra kilo’s tegen te gaan. Maar wat zijn nu de belangrijkste adviezen? De Hoge Gezondheidsraad (HGR) zet 5 vuistregels op een rij.

Voedingswaarde

Etiketten op voedingsproducten kunnen soms nogal onoverzichtelijk en bombastisch overkomen. Toch is het belangrijk om te weten wat erop vermeld staat en het etiket op een juiste manier te kunnen interpreteren.