Het belang van valpreventie toegelicht door een ergotherapeut

Volgende week is het week van de valpreventie, een week waarin we de aandacht vestigen op personen met een verhoogd risico op vallen. Daarom laten we Annelies Duhamel aan het woord, ergotherapeute van Partena Ziekenfonds voor regio West-Vlaanderen. Zij legt uit wat de rol is van een ergotherapeute en geeft belangrijke tips om valpartijen met ernstige gevolgen te voorkomen.

De rol van een ergotherapeut

Annelies: Als ergotherapeut werken we met mensen van alle leeftijden; rond verschillende problemen. Zo kan je bij ons terecht voor therapie, demonstraties van hulpmiddelen, tot arbeidsreïntegratie. Binnen Partena Ziekenfonds richten we ons specifiek op personen met een beperking voor de VAPH-dossiers (Vlaams agentschap voor personen met een handicap), klanten met vragen rond hulpmiddelen of ouderen met valrisico. Daarnaast kan je bij ons ook terecht voor advies rond woningaanpassingen bij een beperking.

We zoeken ook steeds naar de beste werkwijze om de wachtlijsten zo kort mogelijk te houden, en dus de mensen zo snel mogelijk kunnen helpen.
Annelies Duhamel, ergotherapeute

De uitdaging in ons beroep zit vooral in de constante bijscholing. Zo moeten we steeds op de hoogte zijn van de nieuwste ontwikkelingen van hulpmiddelen die we onze klanten kunnen aanbieden. Daarnaast moeten we ook steeds een balans zoeken in ons uitgebreid takenpakket. Bovendien zoeken we steeds naar de beste werkwijze om de wachtlijsten zo kort mogelijk te houden, en dus de mensen zo snel mogelijk kunnen helpen.

De misvattingen rond het beroep van ergotherapeut

Annelies: De rol van een ergotherapeut is zeer gevarieerd, waardoor velen denken dat ons beroep gelijkaardig is aan dat van een kinesitherapeut. Dit is echter niet waar. Zo werkt een kinesitherapeut op de functies van je lichaam. Wanneer je bijvoorbeeld pas een knieprothese hebt gekregen en beperkt bent in bewegen, zal je beroep moeten doen op een kinesist. De kinesitherapeut zal de spieren losmaken, masseren en je oefeningen laten doen om die spieren te verstevigen en je mobiliteit van je knie te verbeteren.

Als ergotherapeut ligt onze focus echter op de dagdagelijkse activiteiten die betekenisvol zijn voor die klant. Als diezelfde klant nadien bij ons komt aankloppen, gaan we kijken welke problemen deze klant ondervindt in zijn dagdagelijkse activiteiten en hoe we deze problemen kunnen verhelpen. We gaan op zoek naar verschillende hulpmiddelen, van een badplank tot een badlift en indien de klant dat wenst gaan we deze hulpmiddelen samen testen bij de klant thuis. Dankzij deze hulpmiddelen blijft de zelfredzaamheid van de klant grotendeels behouden.

Waarom is valpreventie zo belangrijk?

Annelies: Een valpartij heeft vaak ernstige gevolgen. Daarom is valpreventie niet voor één bepaalde doelgroep, maar belangrijk voor iedereen. Natuurlijk hoe ouder je wordt, hoe brozer je botten zijn en hoe meer kans je hebt op een ernstige fractuur na een val.

De belangrijkste tip? Blijven bewegen, bewegen, bewegen! En daarnaast zorgen voor een veilige thuisomgeving.
Annelies Duhamel, ergotherapeute

Valpreventie: tips van een ergotherapeut

Annelies: De belangrijkste tip is blijven bewegen en zorgen voor een veilige omgeving. De meeste ouderen weten wel dat tapijten een groot valrisico zijn, maar doen hun tapijten ook pas effectief weg als ze er enkele keren over gevallen zijn.

Daarnaast zijn er ook ouderen die angst krijgen om te vallen en daarom liever stil blijven zitten. Echter, stoppen met bewegen zorgt voor een vermindering van de conditie en fitheid, wat de kans op vallen net vergroot. Voldoende blijven bewegen en niet té angstig zijn is dus de boodschap!

Als laatste zijn er heel wat mensen die schrik hebben om een hulpmiddel in te schakelen, zoals een handgreep, toiletverhoger, douchestoel, rollator, … Dit komt vooral omdat ze schrik hebben van de reactie van hun omgeving en niet willen tonen dat ze hulpbehoevend zijn. Toch kan zo’n hulpmiddel ervoor zorgen dat ze opnieuw veel zelfstandiger kunnen zijn in hun dagdagelijkse activiteiten: heel wat klanten contacteren me nadien om te melden hoe blij ze zijn dat ze de hulpmiddelen hebben aangenomen en daardoor opnieuw zoveel meer kunnen.

Annelies: Ik hou van mijn job omwille van de afwisseling, je komt altijd in aanraking met andere mensen en andere situaties. De dankbaarheid en appreciatie die we krijgen van onze klanten is echt veel waard voor mij. En het hoeft daarbij niet altijd om grootse zaken te gaan: we kunnen hen vaak al helpen met tips of kleine hulpmiddelen, waar ze zelf niet aan gedacht hadden. 

Week van de valpreventie

Van 22 t.e.m. 28 april 2019 organiseren het Expertisecentrum Val- en fractuurpreventie Vlaanderen, het Vlaams Instituut Gezond Leven en de Vlaamse Logo’s de 8ste Week van de Valpreventie. Een nieuwe editie, een nieuw thema. Met de slogan 'Laat angst om te vallen je leven niet bepalen' , ligt de focus van deze week op valangst. 

Een val met een ernstig letsel als gevolg, heeft vaak als gevolg dat een persoon valangst heeft. Bijgevolg gaat hij of zij minder gaan bewegen. Dan is het risico op vallen immers kleiner. Hierdoor neemt echter je spierkracht en evenwicht af en vergroot je net de kans om opnieuw te vallen. Zo kom je in een vicieuze cirkel terecht.

Waarom is valpreventie zo belangrijk? Enkele feiten!

  • Een ‘onvrijwillig letsel’ is de vijfde doodsoorzaak bij 75-plussers, waarbij valincidenten de belangrijkste oorzaak zijn van dit onvrijwillig letsel. 24% tot 35% van de 65-plussers valt minstens 1 keer per jaar.
  • Je maakt tien keer meer kans om op spoed te belanden na een val dan na een verkeersongeval. Vallen is nog steeds een sterk onderschat probleem.
  • Een valpartij zonder letsel wordt vaak niet gemeld omdat het een confrontatie betekent met de toegenomen fragiliteit, of omdat de oudere vreest voor een opname in een rusthuis.

Meer info

Download de checklist Een valvrij huis: doe de test.

 

Lees ook

14 oktober 2019

1 op de 2 Belgen heeft overgewicht

We roken en drinken minder, maar op vlak van gezonde voeding en lichaamsbeweging is er nog veel werk aan de winkel. Maar liefst 1 op de 2 Belgen heeft overgewicht. Dat blijkt uit het tweede deel van de Gezondheidsenquête 2018 van Sciensano.